هشدار درباره کاهش قدرت خرید معلمان؛ معیشت فرهنگیان، مسئله‌ای ملی و آینده‌ساز
هشدار درباره کاهش قدرت خرید معلمان؛ معیشت فرهنگیان، مسئله‌ای ملی و آینده‌ساز
آرمان تبریز- دکتر غلامحسین مسعودی ریحان، نماینده دوره هشتم مجلس شورای اسلامی و عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی معلمان ایران، با تأکید بر ضرورت حفظ قدرت خرید و منزلت معلمان، خواستار اقدام فوری وزیر آموزش‌وپرورش و دولت برای بهبود معیشت فرهنگیان شاغل و بازنشسته شد و هشدار داد که تداوم مشکلات معیشتی، مستقیماً کیفیت آموزش و آینده سرمایه انسانی کشور را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

به گزارش آرمان تبریز؛ در این مطالبه گری وی آماده است:
جناب آقای علیرضا کاظمی
وزیر محترم آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران
موضوع: ضرورت اقدام فوری برای حفظ قدرت خرید و منزلت معلمان
با سلام و احترام
امیرالمؤمنین علی(ع) در فرمان تاریخی خود به مالک اشتر می‌فرماید:
«وَأَشْعِرْ قَلْبَکَ الرَّحْمَهَ لِلرَّعِیَّهِ، وَالْمَحَبَّهَ لَهُمْ، وَاللُّطْفَ بِهِمْ»
قلب خود را سرشار از رحمت، محبت و لطف نسبت به مردم کن.
این سخن فقط یک توصیه اخلاقی نیست؛ بلکه یکی از اصول اساسی حکمرانی مسئولانه است. مسئولیت مدیران، تنها اداره امور نیست؛ بلکه دیدن رنج مردم، شنیدن صدای آنان و تلاش برای کاهش مشکلات زندگی آنهاست.
جناب آقای وزیر،
این نامه را از جایگاه یک معلم، مدیر آموزش و پرورش، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی و کسی می‌نویسم که بخش بزرگی از عمر خود را در نظام تعلیم و تربیت کشور گذرانده است.
سخن من درباره معلم است؛ انسانی که از او انتظار داریم آینده‌ساز کشور باشد، دانش‌آموز را تربیت کند، امید بیافریند، اخلاق و مسئولیت‌پذیری بیاموزد و نسل آینده ایران را برای زندگی در جهانی پیچیده و پرشتاب آماده کند.
اما پرسش اساسی این است:
آیا خود معلم امروز از حداقل‌های یک زندگی شرافتمندانه و متناسب با شأن اجتماعی خویش برخوردار است؟
جناب آقای وزیر و همه کابینه دولت جمهوری اسلامی از شما یک پیشنهاد دارم و آن خواهش این است که فقط یک ماه با میزان حقوق یک معلم که تقریبا ۳۰ میلیون تومان است زندگی بگذرانید اگر تا آخر ماه خانواده تمکین کردند و شما توانستید براحتی برج را به آخر برسانید هیچ حرفی یا گلایه ای ندارم و اگر غیر از این شد تکلیف با شماست که بجد پیگیر معیشت معلمان عزیز باشید .
چون بهترین مدیر کسی است در فکر نیروهای سازمان خود باشد
آقای وزیر یک معلم نمی تواند
درد خود را به وزیر نفت یا دیگران بگوید .
ما معلمان و بازنشستگان آموزش و پرورش با این تورم و هزینه های زندگی نمی توانیم زندگی شرافتمندانه داشته باشیم
چطور بگوییم که نمی شود اجاره منزل و هزینه خوراک و پوشاک و هزینه تحصیل فرزندان را بپردازیم و هر ماه بیشتر از ماه قبل شرمنده اهل و عیال خودمان هستیم .
آقای وزیر
معیشت معلم؛ مسئله‌ای فراتر از افزایش حقوق است.
مشکل امروز معلمان فقط پایین بودن عدد حقوق نیست؛ مشکل مهم‌تر، کاهش مستمر قدرت خرید آنان است.
وقتی حقوق معلم در یک سال مثلاً ۲۰ درصد افزایش پیدا می‌کند، اما هزینه مسکن، خوراک، درمان، حمل‌ونقل و سایر نیازهای ضروری زندگی با سرعتی بسیار بیشتر شاید هر ماه ۲۰ درصد افزایش می‌یابد، در واقع درآمد واقعی او افزایش نیافته است؛ بلکه قدرت خرید او کاهش یافته است.
ممکن است عدد مندرج در فیش حقوقی افزایش یافته باشد، اما اگر معلم با حقوق جدید نتواند همان میزان کالا و خدمات سال قبل نه ماه قبل را خریداری کند، نمی‌توان صرفاً از «افزایش حقوق» سخن گفت.
بر اساس آمارهای رسمی، اقتصاد ایران در سال‌های اخیر با تورم‌های بالا و مستمر روبه‌رو بوده است. در چنین شرایطی، افزایش‌های محدود حقوق، عملاً نمی‌تواند پاسخگوی رشد هزینه‌های زندگی باشد.
این وضعیت برای معلمان دشوارتر است؛ زیرا بخش عمده آنان درآمدی ثابت دارند و برخلاف بسیاری از مشاغل آزاد، امکان افزایش سریع درآمد خود متناسب با تورم را ندارند.
معلم نمی‌تواند هر روز قیمت خدمات خود را تغییر دهد و نمی‌تواند کاهش قدرت خرید خود را به دیگری منتقل کند.
بنابراین، وقتی تورم افزایش می‌یابد و حقوق تقریباً ثابت می‌ماند یا با درصدی مانند ۲۰ درصد افزایش پیدا می‌کند، فشار اقتصادی مستقیماً بر زندگی معلم وارد می‌شود.
پیامد این وضعیت تنها متوجه معلم نیست.
معلمی که بخش بزرگی از ذهن و انرژی خود را صرف تأمین هزینه‌های زندگی می‌کند، طبیعتاً فرصت و توان کمتری برای مطالعه، پژوهش، آموزش حرفه‌ای و تمرکز کامل بر دانش‌آموز خواهد داشت.
تداوم این شرایط می‌تواند موجب:
کاهش انگیزه و رضایت شغلی؛
افزایش گرایش به شغل دوم؛
فرسودگی شغلی؛
کاهش جذابیت حرفه معلمی برای جوانان توانمند؛
دشوار شدن جذب و نگهداشت نیروی متخصص؛
و در نهایت کاهش کیفیت آموزش
شود.
بنابراین، مسئله معیشت معلم یک مسئله صرفاً صنفی نیست؛ مستقیماً با کیفیت آموزش و آینده کشور ارتباط دارد.
قانون و ضرورت توجه به تورم :
ماده ۱۲۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، در تعیین ضریب حقوق، نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی را مورد توجه قرار داده و افزایش سالانه ضرایب حقوق را در چارچوب سازوکار قانونی پیش‌بینی کرده است.
بدیهی است این حکم به معنای افزایش خودکار و دقیق حقوق به اندازه نرخ تورم در هر سال نیست؛ اما نشان می‌دهد که تورم باید در سیاست‌گذاری مربوط به حقوق کارکنان مورد توجه قرار گیرد.
از این رو، پرسش اساسی این است:
وزارت آموزش و پرورش برای جلوگیری از کاهش مستمر قدرت خرید معلمان چه اقدام مؤثری انجام داده است؟
آیا هنگام تعیین حقوق و تدوین بودجه، آثار واقعی تورم بر زندگی فرهنگیان به‌صورت کارشناسی محاسبه و به دولت و مجلس منتقل شده است؟
و آیا وزارتخانه گزارشی روشن از میزان کاهش قدرت خرید معلمان طی سال‌های اخیر و راهکار جبران آن در اختیار فرهنگیان قرار داده است؟
منزلت معلم :
منزلت معلم تنها با تقدیر در روز معلم یا بیان جملات زیبا درباره جایگاه او ایجاد نمی‌شود.
منزلت یعنی زندگی شایسته، درآمد متناسب، امنیت شغلی، دسترسی مناسب به درمان، امکان رشد حرفه‌ای و مشارکت واقعی در تصمیم‌گیری‌های آموزشی.
معلمی که برای تأمین هزینه‌های زندگی مجبور به داشتن شغل دوم است، بخشی از فرصت و انرژی خود را که باید صرف مدرسه و دانش‌آموز شود، از دست می‌دهد.
اگر قرار است کیفیت آموزش افزایش یابد، باید شرایط زندگی و کار معلم نیز بهبود پیدا کند.
بازنشستگان فرهنگی
در کنار معلمان شاغل، وضعیت بازنشستگان فرهنگی نیز نیازمند توجه جدی است.
کسانی که چند دهه از عمر خود را صرف آموزش و تربیت فرزندان این کشور کرده‌اند، شایسته نیستند دوران بازنشستگی خود را با نگرانی دائمی درباره معیشت، درمان و هزینه‌های زندگی سپری کنند.
انتظار می‌رود وزارت آموزش و پرورش برای مطالبات معیشتی و رفاهی بازنشستگان، برنامه‌ای روشن و زمان‌بندی‌شده ارائه کند.
یک درخواست روشن از جنابعالی
جناب آقای وزیر،
انتظار از وزارت آموزش و پرورش این نیست که همه مشکلات اقتصادی کشور را حل کند. روشن است که تعیین حقوق و تأمین بودجه، نیازمند تصمیم دولت و مجلس و همکاری سایر دستگاه‌هاست.
اما انتظار می‌رود وزارتخانه با جدیت بیشتری از حقوق معلمان دفاع کند و موضوع حفظ قدرت خرید آنان را به یکی از مطالبات اصلی خود در دولت و فرآیند بودجه‌ریزی تبدیل کند.
از جنابعالی انتظار می‌رود به‌صورت شفاف اعلام فرمایید:
۱. برای جلوگیری از کاهش قدرت خرید معلمان چه برنامه‌ای دارید؟
۲. وزارتخانه برای تناسب بیشتر افزایش حقوق با نرخ تورم چه پیشنهاد مشخصی به دولت ارائه کرده است؟
۳. برای بهبود وضعیت معیشتی بازنشستگان فرهنگی چه برنامه‌ای دارید؟
۴. برای کاهش فشار مالی بر مدارس دولتی و خانواده‌ها چه اقدامی در نظر گرفته‌اید؟
۵. برای جلوگیری از کاهش انگیزه معلمان و کاهش جذابیت حرفه معلمی چه برنامه‌ای دارید؟
جناب آقای وزیر،
اگر امروز برای معیشت و قدرت خرید معلم تصمیم جدی نگیریم، فردا باید هزینه بسیار بیشتری برای پیامدهای آن در کیفیت آموزش، فرسودگی نیروی انسانی، کاهش انگیزه معلمان و تضعیف سرمایه انسانی کشور بپردازیم.
این مسئله دیگر صرفاً یک مطالبه صنفی نیست؛ مسئله آینده آموزش و پرورش ایران است.
معلم را باید پیش از آنکه مشکلات معیشتی، انگیزه و توان حرفه‌ای او را فرسوده کند، دریابیم.
با احترام
دکتر غلامحسین مسعودی ریحان
نماینده دوره هشتم مجلس شورای اسلامی
عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی معلمان ایران