ارتباط مدیریت کیفیت جامع و بهره وری در بین کارمندان زن و مرد ادارات ورزش و جوانان استان های منتخب شمال غرب کشور

عنوان مقاله:

ارتباط مدیریت کیفیت جامع و بهره وری در بین کارمندان زن و مرد ادارات ورزش و جوانان استان های منتخب شمال غرب کشور

استاد راهنما :

دکتر علی­ زارعی

استاد مشاور :

دکتر علی­محمد امیرتاش

نگارش: رویا ظفری

چکیده :

آرمان تبریز-هدف از پژوهش حاضر بررسی ارتباط مدیریت کیفیت جامع و بهره وری در بین کارمندان زن و مرد ادارات ورزش و جوانان استان های منتخب شمال غرب کشور می باشد. این پژوهش از نوع کاربردی و توصیفی و طرح آن از نوع همبستگی است.
جامعه مورد نظر پژوهش حاضر، تمامی کارکنان ادارات کل ورزش و جوانان استان های منتخب شمال غرب کشور(آذربایجان شرقی، همدان و اردبیل) می باشند که در سال ۱۳۹۸–۱۳۹۷ در این سازمان ها مشغول به کار بودند که تعداد آن ۵۸۷ نفر بود که از این تعداد ۲۷۷ نفر به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند. ابزار گرد آوری اطلاعات این تحقیق شامل پرسشنامه مدیریت کیفیت فراگیراسپینوال (۱۹۹۴)، و پرسشنامه استاندارد بهره ­وری توسط اولسانیا و همکاران (۲۰۱۲) بود. که میزان ضریب آلفای کرونباخ در مورد متغیرهای تحقیق بیشتر از ۷۰/۰ است. نتایج تحلیل داده ها نشان داد که کار تیمی بر بهره وری تأثیر دارد (ضریب بار عاملی: ۵۴۲/۰)، گروه های کیفیت بر بهره وری تأثیر دارد (ضریب بار عاملی: ۷۴۳/۰)، آموزش بر بهره وری تأثیر دارد (ضریب بار عاملی: ۵۲۰/۰)، ارزشیابی و بازخورد بر بهره وری تأثیر دارد (ضریب بار عاملی: ۷۳۶/۰)، استفاده از اطلاعات بر بهره وری تأثیر دارد (ضریب بار عاملی: ۶۰۴/۰)، اهداف کیفی بر بهره وری تأثیر دارد (ضریب بار عاملی: ۷۱۲/۰)، مشتری مداری بر بهره وری تأثیر دارد (ضریب بار عاملی: ۵۹۸/۰)، نظام پیشنهادات بر بهره وری تأثیر دارد (ضریب بار عاملی: ۵۹۸/۰)، بهبود مستمر بر بهره وری تأثیر دارد (ضریب بار عاملی: ۳۲۹/۰)، تعهد رهبری بر بهره وری تأثیر دارد (ضریب بار عاملی: ۱۰۳/۰).

کلید واژه ها: مشارکت والدین، کیفیت دوست ورزشی، لذت ورزشی، تعهد ورزشی

Abstract:

The purpose of this study was to investigate the relationship between total quality management and productivity among male and female employees of sport and youth departments of selected provinces in the northwest of the country. This is an applied and descriptive study and its design is correlational. The target population of this study was all employees of sport and youth departments of selected provinces in the northwest of the country (East Azarbaijan, Hamedan and Ardebil) who worked in these organizations in 1398-1393 (587 people). Of these, 277 were selected as research samples. The data gathering tool for this study was the Espinval Quality Management Questionnaire (1994), and the standard questionnaire for utilization by Olsanya et al. (2012). The Cronbach’s alpha coefficient for research variables is more than 0.70. The results of data analysis showed that teamwork has an effect on productivity (factor load factor: 0.542), quality groups affect productivity (factor load factor: 0.743), training has an effect on productivity (coefficient Factor load: 0.520), evaluation and feedback affect productivity (Factor load factor: 0.736), use of information has an impact on productivity (Factor factor: 0.604), qualitative goals on Effectiveness (Factor load factor: 0.712), customer orientation affects productivity (Factor load factor: 0.598), the system suggests productivity (Factor load factor: 0.598), continuous improvement on productivity Effect (Factor Load Coefficient: 0.329), Leader’s Commitment The impact on productivity (factor loadings: 103/0).

Key words: parental involvement, quality of sports friend, sports pleasure, sports commitment

مقدمه

مدیریت کیفیت جامع شامل چندین ابزار فنی و کیفیت است و علاوه بر ارزش ها و باورهای مختلفی است که همه کارکنان در یک سازمان اشتراک دارند (قرهخانی و همکاران، ۲۰۱۳). TQM را می توان به عنوان یک استراتژی برای تولید و ارائه خدمات کارآمد و خدمات برتر از طریق همکاری میان اعضای سازمان تعریف کرد (لخال و همکاران، ۲۰۰۶). گرچه مطالعات متعددی وجود دارد که مستقیما مدیریت شیوه های مدیریت کیفیت را دارند، این شیوه ها هنوز هم مبهم و نامشخص هستند (بون و دین، ۱۹۹۴).

مطالعات مختلفی برای شناسایی روابط بین شیوه های مدیریت کیفیت و عملکرد سازمان ها انجام شده است که تمرکز اصلی تحقیقات ما است. محدوده پژوهش شامل انواع مختلفی از صنایع مانند مالی، عملیاتی و کیفیت است. چنین مطالعات نشان می دهد که بین اجرای موثر کیفیت TQM و عملکرد سازمانی رابطه مثبت وجود دارد، در حالی که عملکرد سازمانی و عملکرد کارکنان به طور قابل توجهی افزایش می یابد، زمانی که شرکت پیاده سازی روش های مدیریت کیفیت جامع (کولاجس و پرژاگو ،۲۰۰۴). بهره وری آن افزایش می یابد و هزینه های عملیاتی آن کاهش می یابد (لام ، ۱۹۹۵).

ترزیوفسکی (۱۹۹۱) توضیح داد که تأثیر مهمی در مدیریت کلی مدیریت کیفیت در عملیات عملیات، به ویژه در شرکت های بزرگ که در فرآیندهای تولید تخصصی فعالیت دارند، وجود دارد. چندین دسته از مدیریت کیفیت جامع به عنوان پیش بینی عملکرد اساسی مانند رهبری، مدیریت فردی و تمرکز مشتری مورد توجه قرار گرفتند. این مقاله در مورد شیوه های مدیریت کیفیت و پیامدهای آن برای عملکرد سازمانی است.

مدیریت کیفیت جامع نه درمان جادویی و نه بلافاصله قابل اعمال است، بلکه خیلی فراتر از این ها است. مدیریت کیفیت جامع شیوه کاملا جدیدی است که ساختارها و روش های قدیمی مدیریت را هدف قرار می دهد و به بازسازی آن ها می پردازد و از طریق تعهد دراز مدت، وحدت هدف و آموزش، می تواند به اهداف خود نایل شود، اهدافی که رسیدن به برخی از آن ها به سال ها صبر و تلاش احتیاج دارد (بیلی[۱]، ۱۹۹۶).

کسب مزیت رقابتی و ویژگی های منحصر به فردی که هر کدام از سازمان ها خود را با آن به جامعه معرفی می کنند، یکی از روشهای کسب موفقیت می باشد. این مشتری[۲] و تقاضا کنندگان می باشند که موجب می گردند تا سازمان ها بتوانند به برنامه های خود جامه عمل بپوشانند. بنابراین توجه به خواست و تقاضای مشتریان اصل اول و اساسی در فرایند کسب موفقیت سازمان ها تلقی می گردد. ارائه محصولات و خدمات متناسب با نیاز مشتری توام با کیفیت[۳] مناسب اصل مهمی می باشد که منجر به گرایش مشتریان به محصول یا خدماتی خاصی می گردد. پس میتوان اذعان کرد که مشتری و خواست آن ها مهمترین و کلیدی ترین عامل در فرایند رقابتی سازمان ها می توانند به حساب آیند. برای اطمینان از اینکه محصولات و خدمات، کیفیت طراحی شده را دارا هستند، تعهدی کیفی در سرتاسر سازمان لازم است. این نگرش به مدیریت کیفیت در کل سازمان به شکل آنچه مدیریت کیفیت جامع بیان شده، ظاهر می شود (جعفرنژاد، ۱۳۹۳).

 سازمان های ورزشی[۴] با توجه به اینکه به عنوان متولی اصلی ارائه دهنده خدمات ورزشی در جامعه شناخته می شود بنابراین نوع و کیفیت خدمات ارائه شده نقش بسزایی در جلب و مشارکت آحاد مختلف جامعه در فعالیت های ورزشی را دارد. نوع خدمات ارائه شده توسط سازمان های ورزشی و متناسب با آن خروجی حاصل از آن ها مشخص کننده میزان بهره وری این سازمان ها دارد که در این بین کیفیت خدمات ارائه شده نقش مهمی را ایفا می کند.

بنابراین می توان اینگونه جمع بندی کرد که سازمان های ورزشی برای اینکه بتوانند در عرصه رقابت و کسب مزیت رقابتی دست پیش را از رقبای خود بربایند بایستی متغیرهای مهم و تاثیر گذار در این مهم را متناسب با مقضیات زمان شناخته و ضمن ورود آن ها به فضای سازمانی کارکنان را مجاب به اعمال آنها نمایند تا بتوانند کارآیی، اثربخشی و در نهایت بهره وری سازمانی را بهبود بخشند. که در این تحقیق مدیریت کیفیت جامعبه عنوان یکی ازمولفه های تاثیر گذار در این پژوهش مطرح گردیده است.

سازمان های متعالی از طریق برنامه ریزی و دستیابی به مجموعه ای متوازن از نتایج که نیازهای کوتاه مدت و بلندمدت ذی نفعان را برآورده کرده و یا در موارد مربوط فراتر میرود، مأموریت خود را محقق ساخته و به سوی چشم انداز پیش میروند. بهره وری ایمان راسخ برای پیشرفت انسانهاست. بهره وری را می توان یک دیدگاه فکری دانست که همواره سعی در بهبود مستمر وضع موجود دارد. به عبارت دیگر می توان بهره وری را مرتبط با توسعه دانست و همان طوری که توسعه فرایندی تدریجی، رو به جلو و درصدد بهبود وضع موجود است و آن را به عنوان یکی از شاخص های توسعه و ارتقای کیفیت در هر سازمانی لحاظ نمود و بهره وری را می توان یکی از راه های افزایش سرمایه گذاری در هر سازمان دانست (صدقی بوکانی و همکاران، ۱۳۹۷).

با شناخت متغیرهای این پژوهش یعنی مدیریت کیفیت جامع و بهره وری و رابطه ای که این متغیرها با یکدیگر دارند، می توانیم به ارتقا عملکرد سازمان های ورزشی کمک کرده و رضایت مشتریان درونی و بیرونی این سازمان ها را که قشر کثیری از افراد جامعه را دربر می گیرند، فراهم کنیم.

بیان مسئله

سازمان های امروزی با توجه به سرعت فزاینده رشد و پیشرفت علم و فناوری در قرن عصر حاضر همواره در پی کسب و تزریق اندیشه های نوین و علوم جدید در بدنه سازمان های خود هستند و می کوشند تا بدین طریق بتوانند در عرصه رقابت با تولیدکنندگان و ارائه دهندگان خدمات مشابه گوی سبقت را ربوده و بتوانند بیشترین سهم بازار را اذعان خود بکنند. در میان کسب مزیت های رقابتی که سازمان یا شرکت را نسبت به رقبا متمایز می کند تا سازمان بتواند بهره وری[۵] لازم و کافی را در این میان داشته باشد موضوع مورد بحث می تواند باشد. مدیریت کیفیت جامع یا همان TQM یکی از عوامل یا متغیرهایی می تواند باشد که در بحث افزایش بهره وری سازمان می تواند مورد تحقیق و بررسی قرار گیرد.

تلاش برای بهبود و استفاده موثر و کارآمد از منابع گوناگون چون نیروی کار سرمایه، مواد، انرژی و اطلاعات، هدف تمامی مدیران سازمان های اقتصادی و واحدهای تولیدی، صنعتی و موسسات خدماتی می باشد (ایران زاده و همکاران، ۱۳۹۴).

امروزه اغلب سازمان ها دریافته اند که برای بقای خود بایدکیفیت را برای حضور شایسته در عرصه جهانی ارتقا دهند . کلید حل این مشکل که همه سازما نها با آن دست به گریبانند، در مقوله (TQM) خلاصه شده است . دنیایی که مهم ترین سلاح رقابت و مهم ترین ابزار برای حفظ بقا خدمات است، مدیریت کیفیت جامع در حقیقت راه و روش مدیریت آینده است (رابینز ترجمه اعرابی،۱۳۸۱ ).

فلسفه مدیریتی که با استفاده از روش های بهبود مستمر سعی در استفاده بهینه از فرصت های موجود و

منابع در دسترس برای افزایش کیفیت با محور قرار دادن رضایت مشتری دارد. این نوع مدیریت بر محور کیفیت دورمی زند و بیشتر مفاهیم آن بر مشتری و نیازهای وی متمرکز است. هدف مدیریت کیفیت جامع در نهایت گامی جلوتر از تأمین نیازهای مشتریان است و آن پیشی گرفتن از آنها و همین طور از استانداردهای متعارف برپایه بهبود مستمر و وقفه ناپذیر است (باقری،۱۳۸۶).

مدیریت کیفیت جامع نه درمان جادویی و نه بلافاصله قابل اعمال است، بلکه خیلی فراتر از اینهاست .

مدیریت کیفیت جامع شیوه کاملاً جدیدی است که ساختارها و روش های قدیمی مدیریت را هدف قرار می دهد وبه بازسازی آنها می پردازد و از طریق تعهد درازمدت، وحدت هدف و آموزش، می تواند به اهداف خود نایل شود؛اهدافی که رسیدن به برخی از آنها به سال ها صبر و تلاش احتیاج دارد (بیلی،۱۹۹۶).

مسائل تربیت بدنی و ورزش، ابعاد روانی، فرهنگی و اجتماعی متعدد و مختلفی دارند. یکی از ابعاد دشوار این نظام که آبستن مسائل عمده و نظرهای متفاوت است، مسئله کیفیت برنامه ها و سیاست های ورزش است که از زوایای گوناگون و تعابیر متعددی می توان به آن توجه کرد. در چرخش سیاست های ورزش از یکی دو دهه گذشته بیشتر کشورها به خصوص کشورهای غربی توجه و تأکید بیش از پیش به ابعاد و اهداف کیفی برنامه های آموزشی داشته و تلاش های وسیعی برای تبیین مفهوم کیفیت و مؤلفه های آن در آموزش، عوامل مؤثر بر کیفیت، چگونگی، ارزشیابی و کنترل آن، رابطه کیفیت با معیارها و شاخص های آن، تدوین نظام کیفی ناظر بر درون داده ها، جریان ها و برون داده ها و نتایج فرایند آموزش در سطح محلی، ملی و بین المللی انجام داده اند(اسد،۱۳۸۱).

بهره وری مفهوم وسیعی است، و آن را می توان یک فراگرد فکری دانست که با هدف بهبود مستمر تبیین می گردد (تقی زاده و همکاران، ۱۳۹۳). تعاریف متعددی از بهره وری توسط سازمان ها و مراکز مختلف علمی و پژوهشی در سطح جهان ارائه شده است که از جمله آن می توان به نسبت برون داده ها به درون داده ها اشاره کرد. بهره وری از معیارهای اصلی و اساسی تعالی سازمان ها است (اعظم وزیری و منصوری، ۱۳۸۹). به منظور توسعه پایدار اقتصادی، انسان ها باید تفکر خلاق و نگرش متحول داشته باشند (ایوی[۶]، ۲۰۰۵).

بهره وری در معنای عام آن استفاده ی موثر و کارآمد از نهاده ها برای دستیابی به ستاده ها است. نهاده ها، منابعی (نظیر: انرژی، مواد اولیه، سرمایه و نیروی کار) هستند که برای خلق خروجی یا ستاده (ستاده اشاره به برونداد یک سازمان دارد که می تواند ماهیتی فیزیکی یا دارای ماهیتی ناملموس باشد) استفاده می شود (تانگن[۷]، ۲۰۰۵). به عبارت دیگر می توان گفت که بهره وری عبارت است از به دست آوردن سود پیشینه ی ممکن با بهره گیری از نیروی کار، توان، استعداد و مهارت نیروی انسانی، زمین، ماشین، پول، تجهیزات، مان، مکان و …. (حاتمی و دستار، ۱۳۹۰).

در تحقیقی که نرمین در سال (۲۰۱۷) تحت عنوان بررسی رابطه بین شیوه های مدیریت کیفیت جامع (TQM) و تأثیر آنها بر عملکرد در ۵۷ شرکت فلسطینی انجام داد . نتایج این مطالعه نشان داد که تعهد مدیریتی، مشارکت کارکنان، آموزش، آموزش، پاداش و شناخت به طور معناداری با عملکرد بهبود شرکت ارتباط دارد.

در تحقیقی که ضرف القحطانی و همکاران در سال (۲۰۱۵) تحت  عنوان بررسی تاثیر مدیریت جامع مدیریت کیفیت (TQM) و استراتژیک بر عملکرد سازمانی پرداخت. TQM به عنوان یک استراتژی تعریف شده است که اساسا با هدف ایجاد و ارائه محصولات با کیفیت بالا و خدماتی که تمام خواسته های مشتریان را پوشش می دهد و سطح بالایی از رضایت مشتری را تامین می کند.

عوامل موثر بر بهره وری نیروی کار عبارتند از: توانایی، شناخت، کمک، تمایل، ارزیابی، هزینه و محیط. به نحوی که بهبود عملکرد و بهره وری را می توان با توجه به عوامل فوق ارزیابی نمود (هرسی بلانچارد[۸]، ۱۹۹۳).

برای اطمینان از این که محصولات و خدمات، کیفیت طراحی شده را دارا هستند، تعهدی کیفی در سرتاسر سازمان لازم است. این نگرش به مدیریت کیفیت در کل سازمان به شکل آن چه مدیریت کیفیت جامع[۹] بیان شده، ظاهر می شود (اجلی، ۱۳۹۶). مدیریت کیفیت جامع همان اصول اولیه تضمین کیفیت، کنترل کیفیت جامع و کنترل کیفیت در سرتاسر شرکت را متصور می کند (جعفر نژاد، ۱۳۹۳). سازمان هایی که مدیریت کیفیت جامع را استفاده کرده اند، مزایای بسیاری از جمله تولید محصولات با کیفیت بالاتر، مشتریان با رضایت بیشتر، هزینه های کاهش یافته، عمکلرد مالی بهبود یافته، عملکرد کیفیت و نوآوری و هم چنین رضایت بهبود یافته کارکنان را کسب کرده اند (کاتالان، ۲۰۱۳). علاوه بر این، اگر مدیریت کیفیت جامع به طور موفقیت آمیزی به کار گرفته شود به خوبی مزایای رقابتی فراهم می کند (اجلی، ۱۳۹۶). بسیاری از محققان اظهار داشته اند که استراتژی مدیریت کیفیت جامع (TQM) به طور بالقوه یک ابزار مفید در ترویج یادگیری و افزایش مزیت رقابتی شرکت می باشد (مارتینز و هم کاران[۱۰]، ۲۰۱۳). سازمان هایی مانند دانشکده های تربیت بدنی، سازمان تربیت بدنی، تربیت بدنی آموزش و پرورش، فدراسیون های ورزشی و غیره، همه تشکیلاتی هستند که باید توسط افراد مدیر اداره شوند، چنان چه افراد، فاقد صلاحیت و توانایی لازم برای اداره این تشکیلات باشند، مشکلات فراوانی به این تشکیلات و سازمان های ورزشی تحمیل خواهد شد. شواهدی در دست است مبنی بر این که افزایش هزینه ها در ادارات تربیت بدنی و به عبارتی اختصاص منابع بیشتر به این سازمان ها در قبال بازده و فرآورده های کمتر، ناشی از فقر کیفیت در نظام تربیت بدنی و فعالیت های آن است (مدنی، ۱۳۸۸).

مدیریت کیفیت فراگیر (TQM) یک استراتژی کلیدی برای حفظ برتری رقابتی و روشی برای مدیریت سازمان ها برای ایجاد بهبود در بهره وری و کارایی کلی سازمان درجهت رسیدن به بالاترین وضعیت کیفی موجود است (کینگ[۱۱]، ۲۰۰۷). TQM، نه یک درمان جادویی است و نه چیزی که فورا قابل اعمال است، بلکه خیلی فراتر از اینهاست. و یک شیوه کاملا جدیدی است که ساختارها و روش های قدیمی مدیریت را مورد هدف قرار داده و به بازسازی آن ها می پردازد و از طریق تعهد دراز مدت، وحدت هدف و آموزش، می تواند به اهداف خود نایل گردد. اهدافی که رسیدن به برخی از آن ها به سالها صبر و تلاش احتیاج دارد (اسد و همکاران، ۱۳۸۱).

به کارگیری و توسعه مدیریت کیفیت جامع علی رغم مزایای بسیار آن (نظیر مشتریان مشعوف، کارکنان توانمند، درآمد بیشتر، هزینه کمتر و …) با چالشها و موانع بسیاری نیز مواجه می باشد. برای تشویق سازمان ها جهت به کارگیری و توسعه موفق مدیریت کیفیت جامع، تشخیص[۱۲]، شناسایی[۱۳]، تحلیل[۱۴] و بحث موانع عمده بسیار ضروری است. موانع به کارگیری و توسعه مدیریت کیفیت جامع هم چنین بر یکدیگر نیز تاثیر می گذارند (استیگراین، ۲۰۰۹).

تاکنون TQM به صورت گسترده ای در سازمان های اقتصادی،  نظامی،  فرهنگی و علمی مورد استفاده قرار گرفته است. کشور های مختلف جهان به این نتیجه رسیده اند که برای حفظ بقای خود باید فلسفه TQM را بپذیرند و آن را اجرا کنند. لذا از این رویکرد نمود و نتایج قابل توجهی گرفته اند (ای شی کاوا[۱۵]، ۱۳۷۶). هارت و ماسفلد[۱۶] در مطالعه کیفیت پیشنهاد می کنند که قبل از اجرای TQM باید به بررسی سازمان برای پذیرش TQM پرداخت. فرآیند آمادگی سازمان، اطلاعاتی درباره هدف و کیفیت به سازمان می دهد و باعث می شود افراد از TQM حمایت و در آن شرکت کنند. همچنین مطالعه آچیسون[۱۷] نشان می دهد که هرچه سازمان آمادگی بیشتری برای اجرای TQM داشته باشد، موفقیتش در اجرای فرآیند TQM بیشتر خواهد بود (بستر فیلد، ۱۳۸۳). پاکارد[۱۸] در خصوص اهمیت شرایط محیطی برای به کارگیری TQM می گوید : برای اجرا TQM  نخست باید شرایط محیطی بررسی شود و در مرحله بعد باید جنبه های عوامل محیطی، ادراکات و انتظارات کارکنان و مدیران سنجیده شود و سپس راههای اجرای TQM به آن ها نشان داده شود (بستر فیلد[۱۹]، ۱۳۸۳).

اسد ( ۱۳۸۱ ) در تحقیق خود با عنوان “بررسی ارتباط مدیریت کیفیت فراگیر و اثربخشی در حوزه های ستادی سازمان های ورزشی کشور” به این نتیجه رسید که بین اعمال مدیریت کیفیت فراگیر و اثربخشی در اداره کل تربیت بدنی وزارت علوم رابطه معناداری وجود ندارد. بین اعمال مدیریت کیفیت فراگیر و اثربخشی در معاونت تربیت بدنی و تندرستی وزارت آموزش و پرورش رابطه معناداری وجود ندارد. بین اعمال مدیریت کیفیت فراگیر و اثربخشی در سازمان تربیت بدنی رابطه معناداری وجود ندارد. بین اعمال مدیریت کیفیت فراگیر در اداره کل تربیت بدنی وزارت علوم و معاونت تربیت بدنی و تندرستی وزارت آموزش و پرورش تفاوت معناداری وجود ندارد. بین اعمال مدیریت کیفیت فراگیر در اداره کل تربیت بدنی وزارت علوم و سازمان تربی تبدنی رابطه معناداری وجود دارد. بین اعمال مدیریت کیفیت فراگیر در معاونت تربیت بدنی و تندرستی وزارت آموزش و پرورش و سازمان تربیت بدنی تفاوت معناداری وجود دارد.

باقری(۱۳۸۶) در بررسی نگرش مدیران و اعضای هیأت علمی نسبت به پذیرش مدیریت کیفیت جامع در دانشگاه ارومیه و رابطه آن با برخی ویژگیهای دموگرافیک آنان نتیجه گرفت که بین نگرش مدیران و اعضای هیأت علمی در مورد پذیرش مدیریت کیفیت جامع تفاوت معناداری وجود دارد. این تفاوت در مؤلفه های بهبود مستمر، آموزش و ارزشیابی وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد که بین سابقه مدیریت مدیران با نگرش آنان در مورد پذیرش مدیریت کیفیت جامع رابطه معناداری وجود ندارد و می توان گفت که در پذیرش مدیریت کیفیت جامع، سابقه مدیریت تأثیری در نگرش مدیریت ندارد. بین نگرش اعضای هیأت علمی در مورد پذیرش مدیریت کیفیت جامع با سابقه خدمت آنان رابطه معناداری وجود دارد. این ارتباط در مؤلفه های مشتری محوری و کار گروهی معنادار است. بدین معنی که با افزایش سابقه خدمت تمایل این افراد به کار گروهی و توجه به مشتری دانشجویان کمتر می شود. دستگردی و همکاران( ۱۳۸۷) در بررسی ارتباط مدیریت کیفیت جامع و بهره وری در ادارات کل تربیت بدنی استان های خراسان جنوبی، شمالی و رضوی دریافتند بین اعمال مدیریت کیفیت جامع و بهره وری در ادارات کل تربیت بدنی استان های مورد نظر رابطه معناداری وجود دارد؛ بین اعمال مدیریت کیفیت جامع و بهره وری در ادارات کل تربیت بدنی استان های خراسان جنوبی با شمالی تفاوت معنا داری وجود ندارد . مبینی ( ۱۳۸۸ ) در بررسی ارتباط مدیریت کیفیت جامع و اثربخشی در سازمان تربیت بدنی و فدراسیون سه گانه دریافت که توان پیش بینی اثربخشی از طریق مدیریت کیفیت جامع در فدراسیون سه گانه وجود ندارد، ولی این توان در سازمان تربیت بدنی مشاهده شده است.

مگاد (۲۰۰۷) در تحقیق خود با عنوان “تعریف نیازهای مشتری در آموزش عالی ” به نقش دانشجویان به عنوان مشتریان داخلی نظام آموزش عالی اشاره می کند. به نظر وی دانشجویان با تمایلاتی برای دستیابی به مهارت ها، تحصیل دانش و یادگیری وارد محیط دانشگاه می شوند. از نتایج تحقیق وی این است که اعضای هیأت علمی و مدیران تمایلی برای نامیدن دانشجویان به عنوان مشتری نشان نمی دهند و اصل تمرکز بر مشتری که یکی از مؤلفه های مدیریت کیفیت جامع است، در این مؤسسات نادیده گرفته می شود .

مسائل تربیت بدنی و ورزش، ابعاد روانی، فرهنگی و اجتماعی متعدد و مختلفی دارند. یکی از ابعاد دشوار این نظام که آبستن عمده و نظرهای متفاوت است، مسئله کیفیت برنامه ها و سیاست های ورزش است که از زوایای گوناگون و تعابیر متعددی می توان به آن توجه کرد. در چرخش سیاست های ورزش از یکی دو دهه گذشته بیشتر کشورها به خصوص کشورهای غربی توجه و تاکید بیش از پیش به ابعاد و اهداف کیفی برنامه ها آموزشی داشته و تلاش های وسیعی برای تبیین مفهوم کیفیت و مولفه های آن در آموزش، عوامل موثر بر کیفیت، چگونگی ارزشیابی و کنترل آن، رابطه کیفیت با معیارها و شاخص های آن، تدوین نظام کیفی ناظر بر درون داده هاف جریان ها و برون داده ها و نتایج فرایند آموزش در سطح محلی، ملی و بین المللی انجام داده اند (اسد، ۱۳۸۱).

به دلیل اهمیت تربیت بدنی و ورزش در تامین بهداشت و سلامت جسمی و روحی انسان کشورهای پیشرفته برای بهره مندی از نتایج سازنده و مفید آن نیاز به نیروهای متخصص و تشکیلات سازمان یافته دارند و برنامه ریزی های موثر و سرمایه گذاری های هنگفتی در بخش تربیت بدنی و ورزش انجام می دهند. به طوری که برای تحقق اهداف آن از کلیه روش ها و فنون مدیریتی استفاده می کنند (فراهانی و همکاران، ۱۳۹۳).

ادارات کل ورزش و جوانان استان ها از جمله مراکز مهم پرورش نیروی انسانی برای ورزش کشور و هم چنین متولی توسعه اماکن و تجهیزات ورزش استان ها هستند. با توجه به این وظایف خطیر و نقش مهمی که در پیش برد اهداف سازمان ورزشی کشور دارند، بازده کم این سازمان ها در قبال منابع بیشتری که به آن ها اختصاص می یابد که البته ناشی از فقر کیفیت در نظام ورزش و جوانان و فعالیت های آن است، نمی تواند نوید بخش آینده روشنی برای ورزش استان ها و نهایتا ورزش کشور باشد. کشور ها برای حل این گونه مشکلات از یک استراتژی[۲۰] کلیدی به نام TQM بهره می برند که روشی است برای مدیریت سازمان ها برای ایجاد بهبود در بهره وری و کارایی کلی سازمان، در جهت رسیدن به بالاترین سطح کیفی موجود (مدنی، ۱۳۸۸)، ولی TQM درمانی نیست که فورا قابل اعمال باشد و به گفته هارت و ماسفلد قبل از اجرای آن باید به بررسی سازمان برای پذیرش TQM پرداخت. در همین راستا محقق بر آن است مقایسه تفاوت میزان آمادگی کارمندان ادارات کل ورزش و جوانان استان ها در پذیرش تفکر TQM با برخی از ویژگی های آنان را تعیین نموده و با شناسایی زمینه های موجود، پیشنهاداتی را در جهت رفع موانع موجود در برابر به کار گیری TQM در ادارات کل ورزش و جوانان استان های منتخب ارایه دهد، تا این کار بتواند مقدمه ای برای اجرای TQM و بهبود کیفیت خدمات ادارات کل ورزش و جوانان استان ها در آینده باشد.

دکنوپ[۲۱] (۲۰۰۴) اعتقاد دارد کلید اصلی حیات سازمان، حفظ مشتریان رضایت مند است.در سازمان ها، مدیران / رهبران انرژی را از طریق ارضاء نیازهای مشتری و بقای سازمانی به دست می آورند که فلسفه اصلی مدیریت کیفیت جامع است (محمدپور، ۲۰۱۲).

امروزه اوضاع رقابتی حاکم بر بازارهای جهانی، سازمان ها را به اتخاذ راهبردهای مناسب از جمله مدیریت کیفیت جامع سوق داده است. مدیریت کیفیت جامع چنان چه به طور صحیح به کار گرفته شود، باعث ارتقای انعطاف پذیری سازمان، رضایت مشتریان و کارکنان و تعالی کسب و کار می شود (رحمانی نوروز آباد، ۱۳۹۳).

همانطور که بیان شد TQM در اصل یک فلسفه و تفکر است و به عنوان یک فرهنگ و عقیده غالب بر سازمان ها تاثیر گذاشته و آن ها را جهت می دهد. مدیریت کیفیت فراگیر (TQM) یک استراتژی کلیدی برای حفظ برتری رقابتی و روشی برای مدیریت سازمان ها برای ایجاد بهبود در بهره وری و کاراییکلی سازمان درجهت رسیدن به بالاترین وضعیت کیفی موجود است (کینگ[۲۲]، ۲۰۰۷). از سویی دیگر بهره وری مقوله ای می باشد که می تواند تحت تاثیر عوامل مختلفی از قییل توانایی و مهارت نیروی کار، تجهیزات و غیره قرار گیرد. لذا مساله اصلی این می باشد که آیا می توان از طریق مدیریت کیفیت جامع در سازمان های مطرح شده میزان بهره وری این سازمان ها را افزایش داد؟ و سئوالی که در این مورد مطرح می شود آن است که ارتباط پذیرش این مهم یعنی مدیریت کیفیت جامع در بین کارکنان زن و مرد سازمان های مذکور در استان های منتخب شمال غرب کشور تا چه اندازه می باشد و ارتباط و همبستگی آن با بهره وری در این سازمان تا چه اندازه است؟

روش پژوهش:

هدف تحقیق حاضر، آزمون ارتباط بین مدیریت کیفیت جامع با بهره وری سازمانی از دیدگاه کارکنان ادارات کل ورزش و جوانان استان های منتخب شمال غرب کشور (آذربایجان شرقی، همدان و اردبیل) می باشد.

این پژوهش از نوع توصیفی – همبستگی است که به صورت میدانی اجرا شده و جامعه مورد نظر تمامی کارکنان ادارات کل ورزش و جوانان استان های منتخب شمال غرب کشور(آذربایجان شرقی، همدان و اردبیل) می باشند که در سال ۱۳۹۸–۱۳۹۷ در این سازمان ها مشغول به کار هستند. که تعداد کارکنان این اداره کل طبق استعلامی از اداره کارگزینی اداره کل ورزش و جوانان استان های مذکور۵۸۷ نفر و تعداد نمونه ۳۶۷ نفر و روش نمونه گیری، تصادفی ساده می باشد. متغیرهای تحقیق در پژوهش حاضر مدیریت کیفیت جامع به عنوان متغیر پیش بین و بهره وری سازمانی به عنوان متغیر ملاک است. ابزار اندازه گیری در این پژوهش پرسشنامه مدیریت کیفیت فراگیر اسپینوال (۱۹۹۴) که داری ۳۸ سوال و ۱۰ خرده مقیاس می باشد که بر اساس طیف چهار درجه ای لیکرت است. اعتبار این پرسشنامه  بر اساس آلفای کرونباخ محاسبه شده با نرم افزار spss 93% است . پرسشنامه دوم پرسشنامه بهره وری سازمانی است که توسط اولسانیا و همکاران (۲۰۱۲) طراحی و تدوین شده است. این پرسشنامه دارای ۲۷ گویه است و با یک مقیاس لیکرت پنج درجه­ای (خیلی کم تا خیلی زیاد)، با سؤالاتی مانند: (سازمان ما در بروز روش های اجرایی و مدیریتی توانمند است؛ در سازمان قابلیت­ های گزارش گیری و فهرست ­بندی موضوعی کارآمد وجود دارد.) بهره وری را می سنجد. پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ بالای ۷۰/۰ به دست آمده است. آزمونهای آماری در این پژوهش، برای تحلیل فرضیات با استفاده از ضریب رگرسیون تک متغیره می باشد. با توجه به اینکه در هر یک از فرضیات تاثیریک متغیر کمی (متغیر مستقل) بر یک متغیر کمی (متغیر وابسته) مورد بررسی قرار خواهد گرفت، بهترین آزمون آماری برای تعیین تاثیر متغیر کمی بر متغیر کمی دیگر ضریب رگرسیون تک متغیره می باشد. و برای مقایسه متغیرها در گروه های پژوهشی از آزمون t مستقل استفاده گردید.

یافته ها:

در این قسمت، ابتدا جدول آمار توصیفی مربوط به متغیرهای پژوهش و سپس به تحلیل و توضیح هر یک از فرضیات پژوهش پرداخته شده و در انتها یافته‏های مربوط به فرضیه‏ها، به صورت کلی در یک جدول آورده شده است.

جدول ۱ آمار توصیفی مربوط به متغیرهای پژوهش

متغیر	میانگین	انحراف معیار	چولگی	کشیدگی
کار تیمی	۵۰/۲	۸۴۸/۰	۰۵۱/۰-	۹۷۴/۰-
گروههای کیفیت	۶۱/۲	۸۱۲/۰	۳۰۹/۰-	۸۷۷/۰-
آموزش	۵۲/۲	۹۰۲/۰	۲۲۰/۰-	۱۰۱/۱-
ارزشیابی و بازخورد	۴۵/۲	۰۲۴/۱	۰۷۱/۰-	۱۴۹/۱-
استفاده از اطلاعات	۲۱/۲	۸۴۶/۰	۲۷۱/۰	۰۱۳/۱-
اهداف کیفی	۴۴/۲	۸۵۹/۰	۰۷۹/۰-	۰۵۶/۱-
مشتری مداری	۹۴/۱	۹۷۳/۰	۵۳۳/۰-	۱۶۴/۱-
نظام پیشنهادات	۵۸/۲	۸۸۵/۰	۲۷۸/۰-	۹۹۴/۰-
بهبود مستمر	۱۹/۲	۹۲۹/۰	۲۲۳/۰	۲۲۵/۱-
تعهد رهبری	۵۳/۲	۰۲۳/۱	۱۳۱/۰-	۱۵۰/۱-
بهره وری	۱۷/۲	۸۲۰/۰	۳۷۵/۰	۸۸۳/۰-

فرضیه اصلی تحقیق، بررسی تاثیر مدیریت کیفیت جامع بر بهره وری در بین کارمندان زن و مرد ادارات ورزش و جوانان استان های منتخب شمال کشور می باشد. به منظور بررسی این فرضیه، فرضیه های زیر مورد بررسی قرار گرفته که در ادامه نتایج آن آورده شده است.

در فرضیه اول پژوهش، تحت عنوان “کار تیمی بر بهره وری تأثیر دارد”. با استفاده از آزمون معنا‌دار بودن ضریب رگرسیونی برآورد شده، مشاهده گردید که (۹۸۳/۱= t) می باشد که این فرضیه در سطح ۹۵%معنا‌دار است. در فرضیه دوم پژوهش نیز، تحت عنوان “گروه های کیفیت بر بهره وری تأثیر دارد”. با استفاده از آزمون معنا‌دار بودن ضریب رگرسیونی برآورد شده مشاهده گردید که (۷۱۶/۲= t) می باشد  که  این فرضیه نیز در سطح ۹۹% معنادار است. در فرضیه سوم پژوهش نیز، تحت عنوان “آموزش بر بهره وری تأثیر دارد”. با استفاده از آزمون معنا‌دار بودن ضریب رگرسیونی برآورد شده مشاهده گردید که (۸۰۹/۷= t) می باشد  که این فرضیه نیز در سطح ۹۹% معنادار است. در فرضیه چهارم پژوهش نیز، تحت عنوان ” ارزشیابی و بازخورد بر بهره وری تأثیر دارد “. با استفاده از آزمون معنا‌دار بودن ضریب رگرسیونی برآورد شده مشاهده گردید که (۹۴۳/۸= t) می باشد که این فرضیه نیز در سطح ۹۹% معنادار است. در فرضیه پنجم پژوهش نیز، تحت عنوان ” استفاده از اطلاعات بر بهره وری تأثیر دارد “. با استفاده از آزمون معنا‌دار بودن ضریب رگرسیونی برآورد شده مشاهده گردید که (۸۵۰/۳= t) می باشد  که این فرضیه نیز در سطح ۹۹% معنادار است. در فرضیه ششم پژوهش نیز، تحت عنوان ” اهداف کیفی بر بهره وری تأثیر دارد “. با استفاده از آزمون معنا‌دار بودن ضریب رگرسیونی برآورد شده مشاهده گردید که (۶۶۱/۳= t) می باشد  که  این فرضیه نیز در سطح ۹۹% معنادار است. در فرضیه هفتم پژوهش نیز، تحت عنوان ” مشتری مداری بر بهره وری تأثیر دارد “. با استفاده از آزمون معنا‌دار بودن ضریب رگرسیونی برآورد شده مشاهده گردید که (۷۶۰/۱۲= t) می باشد که این فرضیه نیز در سطح ۹۹% معنادار است. در فرضیه هشتم پژوهش نیز، تحت عنوان ” نظام پیشنهادات بر بهره وری تأثیر دارد “. با استفاده از آزمون معنا‌دار بودن ضریب رگرسیونی برآورد شده مشاهده گردید که (۹۹۲/۱= t) می باشد که این فرضیه نیز در سطح ۹۵% معنادار است. در فرضیه نهم پژوهش نیز، تحت عنوان ” بهبود مستمر بر بهره وری تأثیر دارد “. با استفاده از آزمون معنا‌دار بودن ضریب رگرسیونی برآورد شده مشاهده گردید که (۵۴۱/۱۲= t) می باشد که این فرضیه نیز در سطح ۹۹% معنادار است. در فرضیه دهم پژوهش نیز، تحت عنوان ” تعهد رهبری بر بهره وری تأثیر دارد “. با استفاده از آزمون معنا‌دار بودن ضریب رگرسیونی برآورد شده مشاهده گردید که (۹۹۷/۴= t) می باشد که این فرضیه نیز در سطح ۹۹% معنادار است.

نتایج آزمون فرضیه های تحقیق در جدول زیر گنجانده شده است :

جدول ۲ خلاصه نتایج آزمون فرضیه های تحقیق

فرضیات مستقیم
فرضیه	متغیر مستقل	متغیر وابسته	سطح معناداری	آماره t	بار عاملی	نتیجه
۱	کار تیمی	بهره وری	۰۰۰/۰	۹۸۳/۱	۵۴۲/۰	تأیید
۲	گروههای کیفیت	بهره وری	۰۰۰/۰	۷۱۶/۲	۷۴۳/۰	تأیید
۳	آموزش	بهره وری	۰۰۰/۰	۸۰۹/۷	۵۲۰/۰	تأیید
۴	ارزشیابی و بازخورد	بهره وری	۰۰۰/۰	۹۴۳/۸	۷۳۶/۰	تأیید
۵	استفاده از اطلاعات	بهره وری	۰۰۰/۰	۸۵۰/۳	۶۰۴/۰	تأیید
۶	اهداف کیفی	بهره وری	۰۰۰/۰	۶۶۱/۳	۷۱۲/۰	تأیید
۷	مشتری مداری	بهره وری	۰۰۰/۰	۷۶۰/۱۲	۲۹۶/۰	تأیید
۸	نظام پیشنهادات	بهره وری	۰۰۰/۰	۹۹۲/۱	۵۹۸/۰	تأیید
۹	بهبود مستمر	بهره وری	۰۰۰/۰	۵۴۱/۱۲	۳۲۹/۰	تأیید
۱۰	تعهد رهبری	بهره وری	۰۰۰/۰	۹۹۷/۴	۱۰۳/۰	تأیید

نتیجه­ گیری

فرضیه اصلی تحقیق حاضر بررسی ارتباط مدیریت کیفیت جامع و بهره وری در بین کارمندان زن و مرد ادارات ورزش و جوانان استان های منتخب شمال غرب کشور می باشد. نتایج نشان داد که ابعاد مدیریت کیفیت جامع بر بهره وری تاثیر مثبت و معناداری دارد. به واقع مدیریت کیفیت جامع باید باعث افزایش بهره وری کارکنان می گردد. مدیریت کیفیت جامع یعنی بهبود مستمر فرآیندها، تولیدات، خدمات و همه فعالیت های سازمانی در جهت تامین نیازهای مشتری که این بهبود مستمر خدمات بی شک برای افزایش بهره وری می باشد. بنابراین تمامی سازمان ها به دنبال دست یافتن به اساسی ترین هدف خودیعنی تعالی و افزایش بهره وری می باشند که بی شک مدیریت کیفیت جامع و استفاده بهینه از آن موثرترین راه این مهم می باشد. رضایی فر(۱۳۸۸) نتیجه گرفت که استقرار مدیریت کیفیت جامع در صنعت آب و فاضلاب منجر به افزایش راندمان کاری و رضایت مشتریان و مصرف کنندگان گردیده است و با پژوهش ذهیر و همکارانش(۲۰۱۲) که به بررسی تاثیر کارکرد مدیریت کیفیت جامع بر بهره وری پرداختند و نتیجه گرفتند که بین مدیریت کیفیت جامع و بهره وری رابطه معنادار و مثبت وجود دارد، این نتیجه همچنین با پژوهش خلخالی و همکارانش (۱۳۸۷) که نتیچه گرفتند بین استقرار مدیریت کیفیت جامع و بهره وری شغلی رابطه معنادار وجود دارد نیز همسو می باشد. علاوه بر این، این نتیجه با نتایج پژوهش بهرامی (۱۳۹۰) که به بررسی آثار استقرار سیستم مدیریت کیفیت جامع بر ابعاد بهره وری بر اساس استاندارد بین المللی ایزو پرداخت، و به این نتیجه دست یافت که نه فقط رابطه مثبت بین مدیریت کیفیت جامع وابعاد بهره وری در شرکت غدایی بین الود وجود دارد بلکه استقرار مدیریت کیفیت جامعمنجر به کاهش ضایعات و دوباره کاری ها داشته است و همچنین غلامزاده (۱۳۹۱) که در پژوهش خود به این نتیجه رسید که استقرار مدیریت کیفیت جامع بر ابعاد بهره وری کارکنان تاثیرداشته است همسو می باشد. علاوه بر موارد ذکر شده، در تحقیق طاهری (۱۳۸۷)، از میان مولفه های مدیریت کیفیت فراگیر، نتجیه و تحلیل کیفیت بیشترین سهم را در بهره وری سازمان داراست در حالی که در مطالعه حاضر، مولفه گروه های کیفیت بیشترین سهم را در پیش بینی بهره وری دارد.

 منابع:

• اجلی، مهدی و قاسمیان صباحی، ایمن (۱۳۹۶). “تبیین روابط میان موانع به کارگیری مدیریت کیفیت جامع با استفاده از رویکرد ترکیبی فازی (صنعت گاز)”. پژوهش های مدیریت منابع انسانی، دوره ۷، شماره۱٫
• اجلی، مهدی و محمدی بالائی، عبدالکریم (۱۳۹۶). ” بررسی تاثیر عوامل مدیریت کیفیت جامع نرم و سخت بر مدیریت دانش با تحلیل مسیر (مورد مطالعه: صنعت گاز). فصلنامه علمی – ترویجی مدیریت استاندارد و کیفیت، سال هفتم، شماره۱، پیاپی۲۳٫
• آذر، عادل، ۱۳۷۹، چکیده ای از گرد همایی سه روزه مدیریت کیفیت، نگاهی فراگیر به سازمان و نیروی انسانی، نشریه تدبیر، شماره ۱۰۸٫
• استیفن پی رابینز ، ۱۳۸۱، مبانی رفتار سازمانی، ترجمه: اعرابی، سید محمد، پارساییان، علی دفتر پژوهش های فرهنگی.
• استیفن.پی. رابینز .(۱۳۸۱ ). مبانی رفتار سازمانی، مترجمان: سید محمد اعرابی،علی پارساییان. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص۳۶۱-
• اسد، محمد رضا، حمیدی، مهرزاد، ۱۳۸۲، بررسی وضعیت مدیریت کیفیت جامع در سازمان تربیت بدنی کشور، فصل نامه المپیک، شماره ۲۴٫
• اسد، محمدرضا (۱۳۸۱).”بررسی ارتباط مدیریت کیفیت فراگیر و اثربخشی در حوزه های ستادی سازمان های ورزشی کشور”. پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه تهران، ص:۳۷٫
• اسدی، حسن، هاشمی، علی اصغر و محرم زاده، مهرداد، ۱۳۸۰، تحلیل اثر بخشی سبک های مدیریتی و ارتباط آن با عوامل بیوگرافی مدیران دانشکده ها و گروه های تربیت بدنی دانشگاه های ایران، طرح تحقیقاتی پژوهشکده تربیت بدنی.
• اسماعیل پور، رضا، ۱۳۷۲، بررسی نقش مدیریت عالی در سیستم مدیریت کیفیت جامع، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس.
• اشرفی، بزرگ، رجبی، علی اکبر، ۱۳۸۴، رویکردی نوین به تضمین کیفیت در آموزش عالی، مجموعه مقالات پنجاه و یکمین نشست رؤسای دانشگاهها و مراکز علمی و تحقیقاتی تهران.
• ایران زاده، سلیمان؛ فخیمی زاده، سیروس و جداری سفیدگری، ایوب (۱۳۹۴).” بررسی تاثیر مولفه های مدیریت دانش بر بهره وری نیروی انسانی با استفاده از روش های تحلیل عاملی در موسسات مالی واعتباری شهرستان تبریز”. مدیریت بهره وری، سال نهم، شماره۳۳، صص: ۲۷-۴۵٫
• باقری، زهرا. (۱۳۸۶).بررسی نگرش مدیران و اعضای هیأت علمی نسبت به پذیرش مدیریت کیفیت جامع در دانشگاه ارومیه و رابطه آن با برخی ویژگی های دموگرافیک آنان، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه ارومیه، ص۴۱-۵۰ .
• بستر فیلد، دیل اچ، ۱۳۸۳ ، کنترل کیفیت، ترجمه : سید دانش، سید یحیی ، اسماعیل پور، رضا ، انتشارات دانشگاه گیلان.
• تقی زاده، هوشنگ؛ ابراهیمی، رحیم و شکری عبدالحسین (۱۳۹۳). ” مقایسه اولویت بندی بهره وری نیروی انسانی حوزه های دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز با استفاده از تکنیک ویکور”. مدیریت بهره وری، سال هشتم، شماره ۳۱، صص: ۷۵-۱۰۰٫
• جعفرنژاد، احمد (۱۳۹۳). “مدیریت تولید و عملیات نوین، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
• حاتمی، سکینه و دستار، حسین (۱۳۹۱).” تبیین نقش یادگیری در بهره وری نیروی انسانی از طریق توانمند سازی”. دو فصلنامه ی پژوهش های مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین (ع)”. سال چهارم، شماره۱، صص:۲۷-۵۳٫
• دستگردی و همکاران .(۱۳۸۷). بررسی ارتباط مدیریت کیفیت جامع و بهره وری در ادارات کل تربیت بدنی استان های خراسان جنوبی، شمالی و رضوی، چکیده مقالات همایش ملی مدیریت ورزشی با تاکید بر سند چشم انداز ۲۰ ساله جمهوری اسلامی ایران، اسفندماه۱۳۸۷٫ آکادمی ملی المپیک، تهران،ص
• صدقی بوکانی، ناصر؛ سیدعباس زاده، مر محمد؛ قلاوندی، حسن و حسنی، محمد (۱۳۹۷). “تحلیل روابط چندگانه رهبری اثر بخش و برنامه ریزی راهبردی با بهره وری نیروی انسانی در مراکز آموزش عالی استان آذربایجان غربی” . مدیریت بهره وری، سال دوازدهم، شماره ۴۵٫
• فراهانی، ابوالفضل؛ کاشف، میر محمد؛ غلام زاده، ایوب و خدادای، محمد رسول (۱۳۹۳). “ارتباط مدیریت کیفیت جامع با بهره وری در ادارات تربیت بدنی استلان آذربایجان شرقی”. مدیریت ورزشی، دوره ۶، شماره ۱، صص: ۱-۱۷٫
• مبینی، مهدی.(۱۳۸۸) . ارتباط مدیریت کیفیت جامع و اثربخشی در سازمان تربیت بدنی و فدراسیون سه گانه ج.ا.ا . چکیده مقالات سومین کنگره ملی مدیریت ورزشی (توسعه و بالندگی منابع انسانی در ورزش). ۱۹ و ۲۰ آبان ۱۳۸۸، شهرکرد، ص: ۸۱-۸۲٫
• مدنی، مهدی، ۱۳۷۸، امکان بهره گیری از مدیریت کیفیت فراگیر در بیمارستان های اصفهان، پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت اطلاع رسانی دانشگاه علوم پژشکی ایران.
• وزیری اعطم، سرور؛ منصوری، حسین و ادیبان، احمد (۱۳۸۸). “شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر بهره وری نیروی انسانی با استفاده از تکنیک های MADM، فصلنامه تعلیم و تربیت، شماره ۱۰۰، صص: ۱۳۵-۱۵۹٫
• Bailey, D. & Bennett, J. (1996). “The realistic model of higher education”. Quality Progress, November, pp: 77-79.
• Besterfield, D.H. ,1995, Total Quality Management. New Jersey: Prentice Hall Incorporation.
• Blanchard, k. nercy, J. Empowerment takes more than a minute. San fran cisco (1996).
• Ciampa,d ,1992,Total quality : a user guide for implementation, Addison wesly publishing company , USA.
• Dean, J.W. , & Bowen, D.E.(1994). Management theory and total quality: Improving research and practice through theory development, Academy of Management Review 19 (3) 392-418.
• Decnop, P., Van Hoecke, J., and De Bosscher,V., 2004, Quality management in sport clubs, sport management review. Free university of Brussels,7. Pp  ۵۷-۷۷٫
• Gharakhani, D., Rahmati ,H., Farrokhi, M. , Farahmandian, A. (2013). Total Quality Management and Organizational Performance, American Journal of Industrial Engineering, Vol. 1, No. 3, 46-50. DOI:10.12691/ajie-1-3-2.
• Ishikava .k, 1985, What is Total Quality Control? The Japanese Way ,London: prentice hall, p.89.
• Iwe, J. (2005), “Enhancing women’s productivity in the library and information sector in Nigeria”, The Electronic Library, Vol.23, No.3, pp. 319-332. Lakhal, L, Pasin, F. and Liman M. (2006). Quality management practices and their impact onperformance. International Journal of Quality &Reliability Management, 23(6): 625-646
• Lam, S.S.K. (1995). Quality management and job satisfaction: an empirical study. International Journal of Quality & Reliability Management, ۱۲(۴): ۷۲-۷۸.
• Ben. A(2007). “Identifying the needs of customers in higher education”. Education Vol. 127, Issue 3. pp: 332-343.
• Norah Dhafer Al-Qahtani, Sabah Sa’ad Alshehri, Dr. Azrilah Abd.Aziz.2015 , European Journal of Business and Management.
• Prajogo, D.I., Power, D.J. and Sohal, A.S. (2004). The role of trading partner relationships in determining innovation performance: an empirical examination. European Journal of Innovation Management, ۷(۳): ۱۷۸-
• Sayyad ,Nermeen .2017, Business & Entrepreneurship Journal, vol. 6, no. 2, 2017,35-51 ISSN: 2241-3022 (print version), 2241-312X (online) Scienpress Ltd.
• Tangen, Stefen (2005). Demystifying Productivity and Performance, International Journal of Productivity and Performance Management. Vol. 54, No. 1.
• Terziovski, M. and Samson, D. (1999). The link between total quality management practice and organizational performance. International Journal of Quality & Reliability Management, ۱۶ (۳), ۲۰۱-۲۱۰.

[۱] Bailey,

[۲] Customer

[۳] Quality

[۴]Threat

[۵]Productivity

[۶] Iwe

[۷]Tangen

[۸] Blanchard

[۹]Total  Quality Management

[۱۰] Martínez , et all.

[۱۱] Keng

[۱۲] Diagnosis

[۱۳] Identification

[۱۴] Analysis

[۱۵] Ishikava

[۱۶] Hart and Mossfield

[۱۷] Atchison

[۱۸] Packard

[۱۹] Besterfield

[۲۰] Strategy

[۲۱] Decnop

[۲۲] Keng