حکمرانی خوب، ضرورت توسعه پایدار
حکمرانی خوب، ضرورت توسعه پایدار
آرمان تبریز-انسان هم هدف و هم عامل توسعه است و این اهمیت، موجب شده تا کشورهای جهان و سازمان های بین المللی توجه خاصی به امر توسعه انسانی داشته و عوامل تأثیرگذار بر آن را شناسایی کنند، به گونه ای که سازمان ملل متحد، سالیانه شاخص توسعه انسانی کشورهای جهان را منتشر نموده و محققان بسیاری نیز با بررسی جنبه های مختلف این موضوع، به دنبال شناسایی شاخص های مناسب در این زمینه و راهکار های ارتقاء آنها می باشند.

آرمان تبریز-انسان هم هدف و هم عامل توسعه است و این اهمیت، موجب شده تا کشورهای جهان و سازمان های بین المللی توجه خاصی به امر توسعه انسانی داشته و عوامل تأثیرگذار بر آن را شناسایی کنند، به گونه ای که سازمان ملل متحد، سالیانه شاخص توسعه انسانی کشورهای جهان را منتشر نموده و محققان بسیاری نیز با بررسی جنبه های مختلف این موضوع، به دنبال شناسایی شاخص های مناسب در این زمینه و راهکار های ارتقاء آنها می باشند.


به گزارش خبرنگار ما در تبریز،ادبیات نظری توسعه انسانی صرفاً محدود به توسعه اقتصادی نمی شود و شاخص های تعالی کیفیت زندگی را نیز در بر می گیرد. بنابراین تحقیقات بنیادین توسعه انسانی بر شناسایی و ارزیابی شاخص های کیفیت زندگی تأکید داشته اند و محققان معتقدند همان گونه که در سطح فردی، افراد مختلف نیازمند میزان متفاوتی از درآمد برای زندگی سعادتمند می باشند، هم چنین در سطح ملّی نیز کشورهایی با سطوح تولید ناخالص داخلی مشابه، سطوح متفاوتی از کیفیت زندگی را دارا می باشند.
مفهوم توسعه انسانی به جای تمرکز بر ابزار، به اهداف پیشرفت و توسعه تاکید دارد. هدف واقعی توسعه باید خلق محیطی برای افراد باشد که در آن بتوانند از زندگی طولانی، سالم و خلاق لذت ببرند که این حقیقت ساده اغلب با بروز نگرانی ها و اولویتهای لحظه ای مورد غفلت قرار می گیرد. در حقیقت توسعه انسانی به مفهوم فرایند گسترش حیطه انتخاب افراد و بهبود رفاه آنهاست.
مهمترین ابعاد توسعه انسانی، زندگی طولانی و سالم، دانش و استانداردهای زندگی آبرومندانه هستند. به این ابعاد می توان آزادی های سیاسی و اجتماعی را افزود. این مفهوم بین دو جنبه از توسعه انسانی تفاوت قائل می شود: اول، شکل دهی توانایی های انسانی مانند بهبود سلامتی و دانش و دوم لذت بردن از این توانایی ها در محیط کار و تفریح است.
شیوه تصمیم گیری و چگونگی تعامل بین نظام های اجتماعی و مردم در قالب حکمرانی خوب تبلور یافته و بعنوان بنیان توسعه، پدیدار می گردد. حکمرانی خوب نه تنها روایتی نو از مفاهیمی چون دموکراسی، حقوق بشر، پاسخگویی، مشارکت و حاکمیت قانون است، در عین حال چارچوبی به دست می دهد که همه این اهداف و ارزشها در یکجا جمع شوند و اهداف توسعه انسانی اعم از توسعه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی با محوریت مردم، دنبال شود.
در واقع حکمرانی خوب مفهوم بسیار گسترده ای را در بر می گیرد که محصول مشارکت سه نهاد دولت، جامعه مدنی و بخش خصوصی است. هر سه آنها برای توسعه انسانی پایدار ضروری هستند. دولت محیط سیاسی و حقوقی بارور به وجود می آورد، بخش خصوصی اشتغال و درآمد را پدید می آورد و جامعه مدنی تعامل سیاسی و اجتماعی گروه های فعال برای مشارکت در فعالیت های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی را تسهیل می کند.
از مهمترین شاخصهای حکمرانی خوب می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

حق اظهار نظر و پاسخ گویی
یکی از ابعاد حکمرانی خوب، پاسخگویی است. پاسخ گویی هنگامی وجود دارد که کسانی که قوانین را تعیین و اجرا می کنند، به کسانی که زندگی شان با این قوانین شکل می گیرد، جواب گو باشند و در صورتی که عملکرد آن ها نارضایتی به همراه داشت، مجازات شوند.
حق اظهار نظر، نیز به ظرفیت های مردم برای بیان دیدگاه هایشان اشاره دارد و هم به روش هایی که مردم این کار را از طریق مکانیزم ها و کانال های رسمی و غیررسمی انجام می دهند. تأکید اولیه حق اظهار نظر، بر تلاشی است که سبب می شود دیدگاه های اقشار ضعیف جامعه به گوش تصمیم گیرندگان برسد.

کارایی و اثربخشی
حکمرانی خوب یعنی اینکه، فرآیندها و نهادها، نتایجی را به بار آورند که نیازهای جامعه را با بهترین استفاده از منابع فناپذیر برآورده سازد. منظور از کارایی قابلیت بسیج منابع اعم ازمنابع مادی، مالی، انسانی و تکنولوژیک و نحوه بکارگیری آنهاست و منظور از اثر بخشی، میزان دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده، است.

کیفیت قوانین و مقررات
نباید قوانین و مقررات مانع کند شدن انجام امور گردد. هنگامی که قوانین و مقررات بیش از حد نیاز وجود داشته باشد، شهروندان دچار وسوسه دور زدن آن ها خواهند شد و عاملی جهت توافقات ضمنی و سپس آشکار میان کارمندان  و ارباب رجوع و فساد خواهد شد. کیفیت و کمیت قوانین و مقررات تا حدی در تولید و تکثیر فساد اداری مؤثر است.

حاکمیت قانون
حاکمیت قانون، میزان الزام عملی است که کارگزاران و شهروندان برای نهادهایی قائل هستند که با هدف وضع و اجرای قانون و حل اختلاف ایجاد شده اند. حکمرانی خوب مستلزم چارچوب های قانونی عادلانه است که به صورت بیطرفانه به اجرا گذاشته شوند.

کنترل فساد
کنترل فساد به مفهوم جلوگیری از استفاده از قدرت و امکانات عمومی در جهت منافع شخصی است. این شاخص مفهوم هایی مانند فساد در میان کارگزاران، اثربخشی تدبیرهای ضدفساد، پرداخت اضافی با رشوه برای گرفتن مجوزهای خاص و مانند آنها را در بر می گیرد.

با این مقدمه در رابطه با حکمرانی و تبیین اهمیت توسعه انسانی در جهت تعالی و توسعه فراگیر جامعه، باید توجه داشت نظام تأمین اجتماعی به عنوان یکی از ارکان اصلی رفاه جامعه، با توجه به گستردگی و دامنه شمول خود، نیازمند استقرار حکمرانی مطلوب در جهت نیل به اهداف توسعه پایدار می باشد که ضمن اعمال قوانین و مقررات، بستر لازم در جهت گسترش هر چه بیشتر عدالت اجتماعی و اقتصادی در جامعه را فراهم آورد.
نظام تأمین اجتماعی با نوجه به کارکردهای خود در نظام سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جامعه، ضمن ارتقای کیفیت زندگی و تأمین سلامت جسمی و روحی جامعه، عامل ایجاد آرامش و امنیت خاطر در جامعه بوده و موجبات ثبات امنیتی و سیاسی جامعه را نیز فراهم می آورد.
لذا بایستی ضمن حاکمیت قانون و ارتقای کیفیت مقررات، از بروز هر گونه بحران در این نظام پیشگیری نموده و پاسخگویی به ذینفعان متأثر از این قوانین را در اولویت امور قرار دهیم.
با توجه به اینکه در برنامه های استراتژیک و چشم اندازهای سازمان در دهه های اخیر بر استقرار مولفه های مختلف حکمرانی در سازمان تأکید شده است، بایستی ساز و کار مدون و منسجم در جهت نهادینه نمودن این تأکیدات در سطوح مختلف سازمان و ایجاد فرهنگ سازمانی مبتنی بر توسعه، طراحی و عملیاتی گردیده و نقش و تأثیر متقابل یکایک ذینفعان سازمان در این مسیر تبیین و پایش گردد.