آرمان تبریز- در سال ۱۲۶۸ ه.ش یعنی ۱۳۶سال پیش ناصرالدین شاه از سفر سوم فرنگ به تبریز برگشت .پس از چند روز اقامت در تبریز مهمترین شهر اقتصادی وقت ایران و دید و بازدید و نشست و برخاست با بزرگان آذربایجان، برای ادامه سلطنت قصد تهران پایتخت خود کرد و با اعوان و انصار و پیش خدمتان در کاروانی به قصبه باسمنج رسید و در ورودیه باسمنج دعوت کنسول روس برای صرف ناهار در باغ کنسولگری وقت روسیه در تبریز را نپذیرفت.
ودر قوناق ائوی باسمنج بزرگان قصبه ناهار شاهانه ای تدارک دیده بودند و سفره مفصلی را پهن کردند.و کباب و تلته و ات گودوشی لذیذ هیزمی باسمنج با قواس خوشمزه محلی《خیارشور》 ورد زبان شاهان سلسله قاجار بود.
که در خاطرات دکتر فوزیه پزشک مخصوص ناصرالدین شاه که تحت عنوانی کتابی《 ۳ سال در دربار ایران》در باره این سفر نوشته است در این رابطه با هم می خوانیم:
《من و اعتماد السلطنه با هم به کنسولگری فرانسه در تبریز رفتیم و پطروف کنسول روس هم با ما در این مکان به ناهار دعوت داشت. مسیو برنه کنسول فرانسه و پطروف با کمال گرمی از من پذیرایی کردند در روز ورود به دیدن من آمده از من خواهش نمودند که پیش آنهامنزل کنم.
چند شب در تبریز بیتوته شد…..
ساعت هشت صبح بیست و دوم سپتامبر۱۸۸۹ میلادی از تبریز حرکت کردیم و به باسمنج رسیدیم به علت ارتفاع زیاد باسمنج (۱۳۰۰ متر) آبهای خوب و فراوان و هوایی بسیار لطیف سهندی ،یکی از ییلاقات مردم تبریز است و اکثر مردم تبریز برای هواخوری و گردش به آنجا میآیند و غالبا هم در آنجا عماراتی ییلاقی دارند و یکی از آنها هم متعلق به پطروف کنسول روس است.” گفتنی است عمارت باغ ییلاقی کنسول روس هم اکنون در نعمت آباد باسمنج آباد بوده ودر تملک یکی از تجار تبریز است و بیش از ۵۴ هزار متربع مربع وسعت مشرف به باسمنج چایی واقع شده و هزاران درخت دارد که برخی از این درختان بیش از ۱۵۰ سال عمر دارند.و یک خانه ییلاقی قدیمی بازسازی شده نیز در این باغ کنسول پابرجاست و زنده یاد دکتر امیر کبیر این باغ را از سر کنسول روسیه در تبریز در دوره پهلوی اول خریداری کرده بود.ودر این باغ ،بخشی از وقایع تاریخی آذربایجان اتفاق افتاده و بزرگان وقت روس در سفر به ایران و دول عرب در این باغ بیتوته کرده اند و روز گاری محل میهمانی و مذاکره کنسولهای وقت انگلیس،روسیه،فرانسه، آلمان،عثمانی ،عراق و سایر سرکنسولهای فعال وقت در تبریز بوده است.ناصرالدین میرزا،امیرکبیر، عباس میرزا در زمان ولیعهدی و والیگری آذربایجان، این باغ را دیده اند.در اشغال تبریز ژنرال های روسی در این باغ می ماندند.
ناصرالدینشاه ۱۲۱۰ ه.ش در تبریز متولد شده و پس از طی ولیعهدی در تبریز بعنوان چهارمین پادشاه دودمان قاجار در تهران به سلطنت رسید و حدود ۴۹ سال شاه ایران بود که در شاه عبدالعظیم بوسیله میرزا رضای کرمانی ترور شد.
گشایش باغ کنسول روس در دهکده نعمت آباد باسمنج به روی عموم مردم و گردشگران ایرانی و خارجی میتواند به شمار یکی از مراکز گردشگری تبریز بیافزاید.و به تفرجگاه خوبی در جوار شهر بزرگ تبریز برای شهروندان تبدیل شود.
●محمد فرج پور باسمنجی
عضو افتخاری انجمن ایرانی تاریخ
