در مرحله دوم، با توجه به شرایط موجود، نیروها باید به سمت ارتفاعات موکبه و قیوان پیشروی میکردند. سپس در مرحله سوم، عملیات باید به سمت دوکان ادامه مییافت. این مراحل تنها در صورتی انجام میشد که وضعیت دشمن و زمانبندی دستیابی به اهداف مرحله اول طبق برنامه پیش میرفت و خللی در آن ایجاد نمیشد.
سازمان رزم:
وضعیت خاص جغرافیایی منطقه و وجود رودخانه قلعه چولان، که ارتفاع آمدین را از ارتفاعات دولبشک، الاغلو و قمیش جدا میکرد، عملاً منطقه عملیات را به دو محور متفاوت تقسیم میکرد. به همین دلیل، برای آمادهسازی و انجام عملیات در این منطقه، دو قرارگاه در نظر گرفته شد. همچنین، تعداد زیاد یگانهای عملکننده باعث شد که هدایت عملیات به صورت جداگانه به دو فرمانده و دو قرارگاه واگذار شود. در نتیجه، قرارگاههای نجف و قدس برای آمادهسازی و اجرای عملیات بیتالمقدس ۲ انتخاب شدند.
قرارگاه نجف در محور قمیش و قرارگاه قدس در محور آمدین، اقدامات خود را آغاز کردند.
در محور آمدین، قرارگاه قدس با استعداد ۴۷ گردان و با یگانهای زیر، کار شناسایی و آمادهسازی منطقه را آغاز کرد:
- لشکر ۱۰ سیدالشهدا با ۱۵ گردان
- لشکر ۲۷ حضرت رسول(ص) با ۸ گردان
- لشکر ۳۱ عاشورا با ۸ گردان
- لشکر ۳۲ انصارالحسین با ۷ گردان
- لشکر ۵۲ قدس با ۵ گردان
- لشکر ۵۷ حضرت ابوالفضل (ع) با ۴ گردان
- تیپ زرهی ۲۰ رمضان با دو گروهان تانک خشایار
در محور قمیش، قرارگاه نجف با استعداد ۵۷ گردان و ترکیبی از یگانهای زیر، اقدامات شناسایی و آمادهسازی منطقه را آغاز کرد:
- لشکر ۵ نصر با ۱۲ گردان
- لشکر ۲۱ امام رضا(ع) با ۱۰ گردان
- لشکر ۵۵ شهدا با ۶ گردان
- تیپ ۱۲ قائم(عج) با ۵ گردان
- تیپ ۱۸ الغدیر با ۵ گردان
- لشکر ۳۵ امام حسن(ع) با ۸ گردان
- لشکر ۴۸ فتح با ۵ گردان
در مجموع، استعداد دو قرارگاه با حضور ۱۵ یگان به ۱۰۴ گردان رسید. با توجه به محورهای عملیات، مأموریت هر یک از قرارگاهها و یگانها مشخص شد. همزمان با تعیین مأموریتها و بررسی جزئیات طرح مانور، یگانها شناسایی وضعیت دشمن در منطقه و آمادهسازی نیروها را آغاز کردند. اگرچه آمادهسازی منطقه و حضور نیروها در محورهای عملیات به دلیل شرایط سخت منطقه به آهستگی پیش میرفت و شرایط مطلوب بهطور کامل فراهم نشده بود، با وجود مشکلات فراوان، یگانها در تاریخ ۲۵ دی ۱۳۶۶ آماده آغاز عملیات شدند.
وضعیت دشمن: تحرک نیروهای خودی در منطقه فاو و اجرای عملیات بزرگ سالانه در منطقه جنوب، موجب شد تا دشمن توجه ذهنی و تمرکز نیروهای خود را به این منطقه معطوف کند. وضعیت فصلی در منطقه شمال غرب نیز به گونهای بود که دشمن با توجه به سوابق عملیاتهای پیشین رزمندگان اسلام در این منطقه، عملیات جدی و گسترده را پیشبینی نمیکرد. در مجموع، این عوامل منجر به غافلگیری دشمن شد.
حتی پس از اجرای مرحله اول عملیات، دشمن همچنان از انتقال نیروی متناسب با این عملیات به منطقه امتناع کرد. تنها پس از آغاز مرحله دوم عملیات و پیشروی به سمت محور اصلی، دشمن در این منطقه حضور پیدا کرد و تدریجاً به انتقال یگانهای جدید و یگانهای احتیاط سپاه یکم و سپاه دوم و همچنین دو تیپ ۶۶ و ۶۸ نیروی مخصوص از لشکر گارد، اقدام کرد. نیروهای دشمن که از ابتدا تا انتهای عملیات به منطقه وارد شدند، مجموعاً ۸ تیپ و ۴ گردان بودند.
خلاصه گزارش عملیات:
- نام عملیات: بیتالمقدس ۲
- زمان اجرا: آغاز عملیات در تاریخ ۲۵ دیماه سال ۱۳۶۶ و پایان عملیات در تاریخ ۲ بهمنماه سال ۱۳۶۶
- تلفات دشمن: ۵۴۰۰ نفر (کشته، زخمی و اسیر)
- رمز عملیات: یا زهرا (سلاماللهعلیها)
- مکان اجرا: غرب ارتفاعات منطقه عمومی ماووت عراق – محور شمالی جنگ
- ارگانهای عملکننده: نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
- نوع تک: گسترده
- فرماندهی: سپاه
- اهداف عملیات: آزادسازی مناطق در دست دشمن و تسلط بر بلندیهای منطقه با فتح ارتفاعات یولان، دست هرمدان و روستاهای منطقه
آیا نسل آینده نباید بداند که این وطن و این مرز و بوم چگونه در برابر زیادهخواهی رژیم بعثی مقاومت کرده و در برابر فشارهای دشمن تاب آورد؟ رژیمی که بسیاری از کشورهای دیگر با تمام امکانات خود پشت سر آن بودند و حتی برخی کشورها علاوه بر کمکهای مالی و نظامی، نیروهای پیادهنظام نیز برای عملیات علیه ایران فرستادند. انصافاً، باید گفت که راویان عملیاتها باید بدون گرایشات سیاسی این افتخارآفرینی رزمندگان مظلوم را به نسل آینده انتقال دهند و به قهرمانان دفاع مقدس بیشتر پرداخته شود، چرا که دفاع از ناموس و وطن واژهای نیست که به راحتی فراموش شود.
لذا شایسته است متولیان حوزه ایثار و شهادت، نحوه پاسداشت قهرمانان و رزمندگان خود را در روزهای زمستانی فراموش نکنند و حداقل مانند کشورهای دیگر که در جنگ جهانی حضور داشتند، رزمندگان خود را ارج نهند. این انتظار شاید زیاد نباشد!
یاد و خاطره ایثارگران و شهدای عملیات بیتالمقدس ۲ را گرامی داشته و به روح بلند و والای همه آنان سلام میفرستیم و خاضعانه در مقابل عظمت و وقارشان سر تعظیم فرود میآوریم. مطمئناً این قلم ناچیز در تشریح و تجلیل رشادتها و جانفشانیهای آنان برای نیل به درجه پر افتخار شهادت و ایثار ناتوان است و اجر و پاداش آنان جز از پیشگاه خالق هستی میسر نخواهد بود.
گردآوری کننده: جانباز و رزمنده دوران دفاع مقدس شرکتکننده در عملیات بیتالمقدس ۲ و جا مانده از قافله شهدا نیروهای قرارگاه غرب نجف اشرف سپاه، محمدرضا ایازی
